ĐIỀU TRỊ LIỆT DÂY THẦN KINH SỐ 7 (VII) NGOẠI BIÊN

Liệt dây thần kinh số VII ngoại biên (liệt mặt) là hội chứng tổn thương dây thần kinh số VII gây nên tình trạng giảm hoặc mất vân động các cơ ở mặt (liệt toàn bộ nửa mặt). Theo Y Học Cổ Truyền, liệt dây thần kinh số VII ngoại biên được mô tả theo bệnh danh “khẩu nhãn oa tà” trúng phong nuy chứng. Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi và do nhiều nguyên nhân gây nên.

Ngày 21/6/2024, người bệnh nam, 34 tuổi, vào viện với tình trạng mắt phải nhắm không kín, miệng méo lệch sang trái, ăn uống rơi vãi bên mép phải, sau khi thăm khám, người bệnh bệnh được chẩn đoán Liệt dây thần kinh số VII ngoại biên bên phải, được chỉ định nhập viện điều trị. Trong quá trình điều trị tại BV YHCT Bắc Giang, người bệnh được điều trị tích cực bằng thuốc uống kết hợp với điện châm, xoa bóp bấm huyệt, tập phục hồi chức năng thần kinh số VII. Sau quá trình điều trị 15 ngày, hiện tại, mắt phải đã nhắm kín hoàn toàn, miệng hết méo lệch, người bệnh ăn uống sinh hoạt bình thường, được cho ra viện và kê đơn uống thuốc tiếp tại nhà.

1. Nguyên nhân gây liệt dây thần kinh số 7 theo y học hiện đại

- Liệt mặt nguyên phát: liệt mặt do bị nhiễm lạnh (liệt Bell)

- Liệt mặt thứ phát: viêm nhiễm (viêm tai xương chũm, viêm nhiều dây thần kinh sọ, hội chứng Guillain – Barre, viêm nút quanh động mạch, zona hạch nối, viêm dây thần kinh VII...), Sang chấn (chấn thương vỡ nền sọ, tai biến phẫu thuật tai, nhồi máu não...), khối u (u góc cầu tiểu não, u tuyến mang tai, bệnh Kahler, u di căn nền sọ ...).

2. Nguyên nhân gây liệt dây thần kinh số 7 theo Y Học Cổ Truyền

- Ngoại nhân: Phong hàn, phong nhiệt thường có triệu chứng bệnh tương ứng liệt Bell, liệt mặt do nguyên nhân viêm nhiễm theo Y Học Hiện Đại.

- Bất nội ngoại nhân: Chấn thương vùng đầu mặt, và một số nguyên nhân khác, được mô tả chứng trạng tương đối phù hợp liệt mặt thứ phát Y Học Hiện Đại.

3. Triệu chứng bệnh Y Học Hiện Đại

Liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên thường khởi phát đột ngột các triệu chứng:

- Liệt toàn bộ một bên mặt, mất nếp nhăn trán, rãnh mũi má mờ, ăn uống khó, dắt đọng thức ăn, nước uống bên liệt, người bệnh không làm được một số động tác như huýt sáo, thổi lửa.

- Charles – Bell (+): mắt nhắm không kín ở bên liệt

- Khi tĩnh gương mặt trở lên đờ đẫn, nhân trung lệch về bên lành

- Mất vị giác 2/3 trước lưỡi

- Một số trường hợp có biểu hiện đau sau tai trước liệt 1-2 ngày, có thể kèm theo có ù tai, khô mắt, chảy nước mắt.

4. Các thể bệnh theo Y Học Cổ Truyền

Cơ sở lý luận Y Học Cổ Truyền: Theo YHCT do phong hàn, phong nhiệt xâm phạm hoặc do sang chấn, chấn thương vùng đầu mặt làm cho khí huyết của các kinh lạc vùng đầu mặt bị ứ trệ không thông mà gây nên bệnh. Các thể bệnh theo Y Học Cổ Truyền gồm:

- Phong hàn phạm kinh lạc: thường bao gồm các triệu chứng liệt 1⁄2 mặt và các triệu chứng khác như Y Học Hiện Đại kèm theo người bệnh có sợ gió, sợ lạnh, rêu lưỡi trắng mỏng, mạch phù. Bệnh thường khởi phát khi thay đổi thời tiết trở lạnh hoặc người bệnh sau khi người bệnh bị nhiễm lạnh.

- Phong nhiệt phạm kinh lạc: triệu chứng bệnh giống liệt mặt do phong hàn, nhưng người bệnh có sốt, sợ gió, sợ nóng, rêu lưỡi trắng mỏng, mạch phù.

- Huyết ứ kinh lạc: triệu chứng liệt xuất hiện sau chấn thương hoặc sau làm thủ thuật vùng hàm mặt.

(Hình ảnh xoa bóp bấm huyệt điều trị liệt VII tại khoa Ngoại, BV YHCT Bắc Giang)

=> Hiện nay có nhiều phương pháp điều trị liệt VII ngoại biên bằng nội khoa như: Thuốc kháng viêm, tăng dẫn truyền thần kinh, vật lý trị liệu phục hồi chức năng và y học cổ truyền (châm cứu, xoa bóp bấm huyệt...). Nhưng châm cứu luôn là phương pháp được lựa chọn ưu tiên hàng đầu do hiệu quả điều trị an toàn và đạt kết quả tốt (≥ 90% bệnh nhân phục hồi hoàn toàn). Hiện nay có nhiều kỹ thuật châm cứu khác nhau như: điện mãng châm, điện nhĩ châm, ôn châm... Tùy thuộc vào nguyên nhân gây bệnh mà người thầy thuốc sử dụng phương pháp châm cứu và huyệt vị khác nhau (do phong hàn dùng phương pháp ôn châm, do phong nhiệt dùng phương pháp điện châm).

=> Các huyệt thường dùng: Toản trúc, Tình minh, Dương bạch, Ngư yêu, Thái dương, Quyền liêu, Nghinh Hương, Ế phong, Thừ tương, Địa thương, Giáp xa, Hợp cốc.

Bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Bắc Giang với truyền thống và kinh nghiệm điều trị bệnh gần 60 năm. Chúng tôi sẽ điều trị tốt nhất cho bạn!

BỆNH VIỆN Y HỌC CỔ TRUYỀN TỈNH BẮC GIANG

Y ĐỨC – CHẤT LƯỢNG – THÂN THIỆN

Địa chỉ: Số 02 – Đường Nguyễn Danh Vọng – Phường Trần Nguyên Hãn – TP. Bắc Giang.

Điện thoại: 0976 039 710 / 0975 814 821– 02043 662 169

Website : yhctbg.vn

Zalo OA: Bệnh viện Y học cổ truyền Bắc Giang